Những công trình như thế nào thì được miễn giấy phép xây dựng từ 2026?

Cổng Thông tin Chính phủ có nêu một trường hợp cụ thể: Gia đình ông Hoàng Văn Tiến trước ngày 1/7/2025 có địa chỉ thuộc xã Tiền Tiến, TP. Hải Dương, tỉnh Hải Dương. Ngày 1/7/2025, sáp nhập với phường Nam Đồng và tên gọi là phường Nam Đồng, TP. Hải Phòng.

Hiện tại, xã Tiền Tiến cũ và phường Nam Đồng mới chưa có quy hoạch xây dựng chi tiết 1/500, quy hoạch phát triển đô thị, quy hoạch xây dựng đô thị được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Ông Tiến hỏi, khi ông xây dựng nhà dưới 7 tầng có thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng theo quy định tại điểm k khoản 2 Điều 89 Luật Xây dựng năm 2014, điểm i khoản 30 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi, bổ sung năm 2020 không?

Cục Kinh tế - Quản lý dự án đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng trả lời vấn đề này như sau:

Theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025 (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026):

"Điều 43. Quy định chung về cấp giấy phép xây dựng

…2. Trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng trừ các trường hợp sau đây:

… g) Công trình xây dựng cấp IV, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 07 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m² và không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố, khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc;".

Do đó, đề nghị ông nghiên cứu cụ thể quy định pháp luật để áp dụng. Trường hợp cần thiết, liên hệ với cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

(Nguồn:https://baochinhphu.vn/nhung-cong-trinh-duoc-mien-giay-phep-xay-dung-tu-2026-102260210145530845.htm)

Tóm lại, những cái lợi quan trọng là: 

1. Những thay đổi trọng tâm so với quy định cũ

Từ giữa năm 2026, các quy định về miễn giấy phép xây dựng có 3 sự thay đổi mang tính "cởi trói" rất lớn cho người dân:

• Mở rộng đối tượng miễn phép tại nông thôn: Trước đây, nhà ở nông thôn muốn được miễn phép thường phải nằm ngoài các khu vực đã có quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc quy hoạch điểm dân cư. Theo quy định mới, phạm vi này được nới lỏng hơn. Cụ thể, các công trình nhà ở riêng lẻ tại nông thôn có quy mô dưới 07 tầng sẽ được miễn giấy phép (trừ những khu vực đặc thù như khu di sản, khu bảo tồn hoặc di tích lịch sử - văn hóa).

• Đơn giản hóa điều kiện đối với nhà ở đô thị: Một điểm mới đáng chú ý là việc xem xét miễn phép cho nhà ở riêng lẻ tại đô thị nếu có quy mô dưới 07 tầng và tổng diện tích sàn dưới 500 m2 (tùy thuộc vào phân cấp quy hoạch cụ thể của từng địa phương). Điều này giúp các hộ gia đình xây nhà phố quy mô vừa và nhỏ bớt đi gánh nặng thủ tục hành chính rườm rà.

• Phân cấp thẩm quyền về sát dân (Cấp Xã): Thay vì phải lên UBND cấp Huyện để nộp hồ sơ và chờ đợi như trước, quy định mới đẩy mạnh việc phân cấp. Thẩm quyền quản lý và tiếp nhận thông báo xây dựng nhà ở riêng lẻ sẽ được chuyển giao mạnh mẽ về cho UBND cấp Xã. Điều này giúp rút ngắn đáng kể thời gian đi lại và xử lý hồ sơ cho người dân.

• Rút ngắn thời gian và số hóa thủ tục: Thời gian giải quyết các thủ tục liên quan được chốt tối đa là 15 ngày. Đặc biệt, hệ thống dịch vụ công trực tuyến được yêu cầu đồng bộ hóa, giúp người dân có thể nộp thông báo khởi công hoặc hồ sơ thiết kế ngay tại nhà, giảm chi phí không chính thức và tăng tính minh bạch.

Tóm lại:

Sự khác biệt lớn nhất là quy định mới chuyển từ cơ chế "tiền kiểm" (phải có phép mới được làm) sang "hậu kiểm"(đủ điều kiện thì cứ làm, chỉ cần thông báo và để cơ quan chức năng kiểm tra sau). Điều này giúp người dân chủ động hơn rất nhiều trong việc xây dựng tổ ấm.

---

Tham khảo thêm Toàn Văn Luật Xây dựng TẠI ĐÂY