Vingroup "chơi lớn", đăng ký xây 500.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030

Thông tin trên được ông Lê Khắc Hiệp, Phó chủ tịch Tập đoàn Vingroup chia sẻ tại hội nghị trực tuyến toàn quốc về tháo gỡ và phát triển nhà ở xã hội, diễn ra chiều 6/3. Theo ông Hiệp, Vingroup đã đăng ký kế hoạch xây dựng 500.000 căn nhà ở xã hội từ nay đến năm 2030 với "quyết tâm thực hiện mục tiêu".

Trước đó, tại hội nghị về nhà ở xã hội do Thủ tướng chủ trì vào tháng 3/2024, ông Hiệp từng cho biết Vinhomes đã khởi công 4 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 10.000 căn tại Hải Phòng, Thanh Hóa, Quảng Trị và Khánh Hòa. Đồng thời, tập đoàn đang hoàn thiện các thủ tục pháp lý để sớm triển khai thêm các dự án tại Hà Nội, Hưng Yên, Hà Tĩnh, TP.HCM...

Không chỉ Vinhomes, nhiều doanh nghiệp khác cũng cam kết xây dựng một lượng lớn nhà ở xã hội. Tập đoàn Hoàng Quân đặt mục tiêu phát triển 50.000 sản phẩm trong giai đoạn 2022-2030, hiện đã triển khai 24 dự án với hơn 35.000 căn tại nhiều tỉnh thành.

Tương tự, Công ty cổ phần Địa ốc Kim Oanh dự kiến xây dựng 40.000 căn từ nay đến năm 2028. Tổng công ty Viglacera đang triển khai 10 dự án với khoảng 17.200 căn, trong đó 5.500 căn đã bàn giao cho Hà Nội để đưa vào sử dụng.

Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) cũng có kế hoạch triển khai 2.800 căn và hướng tới mục tiêu 17.500 căn vào năm 2030. Đến nay, đơn vị này đã hoàn thành khoảng 3.500 căn nhà ở xã hội.

Mặc dù có nhiều kỳ vọng, nhưng gần hai năm qua, việc phát triển nhà ở xã hội vẫn chậm tiến độ. Theo Bộ Xây dựng, cả nước mới đạt 16% kế hoạch trong năm 2024. Hà Nội và TP.HCM là 2 địa phương có chỉ tiêu xây dựng cao nhất đến năm 2030, nhưng đến nay mới hoàn thành lần lượt 20% và 4% kế hoạch. Đáng chú ý, cả năm 2024, chỉ có một dự án nhà ở xã hội cho thuê được cấp phép xây dựng.

Việc triển khai gói vay ưu đãi cho nhà ở xã hội cũng gặp nhiều hạn chế. Tính đến nay, có 90 dự án đăng ký vay từ gói tín dụng 145.000 tỷ đồng, nhưng số tiền đã giải ngân chưa đến 2%, đạt khoảng 2.845 tỷ đồng.

Các doanh nghiệp cho rằng, quy trình và thủ tục xây dựng nhà ở xã hội còn nhiều vướng mắc, mất nhiều thời gian. Đại diện HUD cho biết, việc phát triển một dự án nhà ở xã hội kéo dài do trình tự thủ tục phức tạp. Một số dự án khi hoàn thành hạ tầng nội khu lại gặp khó khăn trong việc kết nối với hạ tầng khu vực. Một số địa phương còn lúng túng trong việc giải ngân vốn để hỗ trợ chi phí giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng kỹ thuật.

Trước tình trạng này, Vingroup kiến nghị Thủ tướng cho phép các địa phương được chỉ định thầu và lựa chọn nhà đầu tư dự án nhà ở xã hội, đồng thời rút ngắn thủ tục bằng cách thực hiện song song nhiều bước. Chẳng hạn, nhà đầu tư có thể vừa làm quy hoạch vừa thực hiện các thủ tục đầu tư xây dựng, thay vì làm xong một giai đoạn rồi mới chuyển sang bước tiếp theo. Điều này có thể giúp "rút ngắn nhiều thời gian".

Đại diện HUD cũng đề xuất cơ chế chỉ định thầu đối với các dự án đã có nhà đầu tư đáp ứng đủ điều kiện. Trong trường hợp có nhiều nhà đầu tư quan tâm, cơ quan quản lý có thể xếp hạng theo thang điểm dựa trên năng lực, kinh nghiệm hoặc quy mô dự án. Bên cạnh đó, đơn vị này đề nghị rút ngắn quy trình đấu thầu bằng cách giảm bớt các bước không cần thiết như sửa đổi, làm rõ, gia hạn hồ sơ mời thầu hay đánh giá hồ sơ dự thầu.

Đồng quan điểm, đại diện Tập đoàn Viglacera đề xuất giao thẳng dự án nhà ở xã hội cho các doanh nghiệp có đủ năng lực nhằm đẩy nhanh tiến độ. Ngoài ra, Viglacera kiến nghị bổ sung đối tượng chủ khu công nghiệp được phép thuê nhà ở xã hội, bởi nhu cầu thuê loại hình này từ các chủ khu công nghiệp là rất lớn. Họ có thể tự lắp đặt nội thất và cho công nhân ở miễn phí, tuy nhiên, quy định hiện hành vẫn chưa cho phép.

Việc phát triển nhà xã hội, theo Thủ tướng, đã được bàn nhiều nhưng triển khai chưa hiệu quả. Ông nêu vấn đề, các doanh nghiệp chưa làm, liệu có phải "do chính quyền chưa dám giao việc". Thủ tướng nói, có thể giao dự án trực tiếp cho doanh nghiệp, không cần qua đấu thầu, miễn đảm bảo công khai, minh bạch. Ông yêu cầu đảm bảo thực chất khi đấu thầu, không "quân xanh, quân đỏ".

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng nhấn mạnh, nhà ở xã hội không phải là các dự án tận dụng những khu đất xa xôi, không phù hợp để làm nhà ở thương mại. Thay vào đó, cần ưu tiên phát triển nhà ở xã hội trước, sau đó mới tính đến các dự án nhà ở thương mại.

Trước đó, Chính phủ đã đặt mục tiêu hoàn thành hơn 100.000 căn nhà ở xã hội trong năm nay. Bắc Ninh và Hải Phòng có chỉ tiêu cao nhất, vượt 10.000 căn mỗi địa phương. Hà Nội và TP.HCM lần lượt đặt mục tiêu hoàn thành 4.670 căn và gần 2.900 căn trong năm 2025.

Trong vòng 5 năm tới, cả nước cần đạt mục tiêu xây dựng hơn 995.000 căn hộ. Trong đó, Hà Nội cần hoàn thành gần 45.000 căn, còn TP.HCM khoảng 67.000 căn./.