Làm chủ kỹ thuật khó trong không gian vài milimet, cứu sống bệnh nhân 73 tuổi có khối máu tụ nguy hiểm ở não

Dấu hiệu tuổi già “che giấu” tổn thương não nguy hiểm

Bệnh nhân Đoàn Thị Xuân (73 tuổi, Thanh Hóa) có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm. 2 ngày trước khi nhập viện, bà đi chợ nhưng quên đường về, gia đình phải đi tìm. Biểu hiện này được gia đình cho là dấu hiệu suy giảm trí nhớ thường gặp ở người cao tuổi nên không đưa bà đi thăm khám.

Rạng sáng ngày nhập viện, bà đột ngột lơ mơ, phản ứng chậm, có lúc không nhận ra người thân, kèm đau đầu dữ dội và buồn nôn. Gia đình lập tức đưa bà đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City cấp cứu trong tình trạng gần như mê man.

Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận tri giác bệnh nhân suy giảm rõ rệt. Nghi ngờ bệnh nhân có tổn thương nội sọ, bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ khẩn cấp. Kết quả MRI cho thấy khối máu tụ dưới màng cứng bán cấp ở bán cầu não phải của bệnh nhân có kích thước lớn, gây chèn ép nghiêm trọng nhu mô não. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới tình trạng rối loạn ý thức ở bà Xuân.

Khai thác thêm bệnh sử, bác sĩ được gia đình cho biết cách đây khoảng 3 tháng, bà từng bị ngã mạnh gây đập đầu nhưng giấu con cháu. “Đây có thể là nguyên nhân hình thành khối máu tụ ở não của bệnh nhân. Đối với người cao tuổi, mạch máu xơ vữa, thành mạch mỏng và dễ tổn thương. Một chấn thương tưởng chừng nhẹ có thể gây rách các tĩnh mạch cầu nối, hình thành máu tụ dưới màng cứng và âm thầm tiến triển thành khối máu có kích thước lớn”, BSCKII Nguyễn Đình Hưởng - Bác sĩ Ngoại Thần kinh, Vinmec Times City - cho biết.

Theo bác sĩ Hưởng, nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, khối máu tụ sẽ tiếp tục tăng thể tích, làm gia tăng áp lực nội sọ, gây phù não và tổn thương nhu mô không hồi phục. Khi đó, bệnh nhân có thể rơi vào hôn mê sâu, liệt nửa người, suy hô hấp do chèn ép thân não, thậm chí tử vong. 

Chính vì vậy, ngay sau hội chẩn khẩn cấp, ê-kíp bác sĩ Vinmec đã chỉ định phẫu thuật cấp cứu nhằm giải phóng chèn ép do khối máu tụ và giành lại cơ hội sống cho người bệnh.

Thách thức kép trong phòng mổ và niềm vui hồi sinh của người bệnh

Với máu tụ dưới màng cứng, thông thường là máu lỏng, bác sĩ có thể mở một lỗ nhỏ trên hộp sọ và đặt dẫn lưu để hút dịch ra ngoài. Tuy nhiên, trường hợp này phức tạp hơn, khối máu tụ của bệnh nhân không chỉ có dịch lỏng, mà còn chứa máu cục và nhiều vách ngăn bên trong.

“Nếu chỉ đặt dẫn lưu truyền thống, phần máu đặc và các khoang bị chia cắt sẽ không thể thoát hết, nguy cơ tồn dư và tái phát rất cao. Chúng tôi đã quyết định phẫu thuật nội soi để quan sát trực tiếp bên trong khoang dưới màng cứng, hút sạch máu tụ và phá bỏ toàn bộ các vách ngăn”, bác sĩ Hưởng chia sẻ.

Quyết định này đồng nghĩa với việc ê-kíp phải đối mặt với thách thức kép.

Thứ nhất là làm chủ kỹ thuật trong một không gian vô cùng hạn chế, chỉ vài milimet, mọi chuyển động nhỏ nhất cũng đòi hỏi độ chính xác cao. Ê-kíp thực hiện một đường mở sọ rất nhỏ để đưa hệ thống nội soi độ phân giải cao vào khoang máu tụ, định vị chính xác vùng tổn thương. Dưới hình ảnh phóng đại, phẫu thuật viên lần lượt hút bỏ phần máu lỏng, đồng thời dùng dụng cụ chuyên biệt nhẹ nhàng phá vỡ từng vách xơ, lấy sạch máu đông còn sót lại. 

Thách thức thứ hai và cũng là yếu tố làm tăng độ khó của ca mổ là nguy cơ tổn thương các mạch máu đã xơ vữa ở người cao tuổi. Thành mạch mỏng khiến chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể gây chảy máu thứ phát, thậm chí tạo nên khối máu tụ mới lớn hơn trước mổ.

“Từng bước đều cần kiểm soát chặt chẽ, cầm máu tỉ mỉ và đảm bảo não được giải phóng chèn ép nhưng không gây thêm tổn thương”, bác sĩ Hưởng nhấn mạnh.

Sau khoảng 2 giờ phẫu thuật, toàn bộ khối máu tụ được lấy sạch. Chỉ 30 phút sau mổ, bệnh nhân được rút ống nội khí quản và tỉnh táo trở lại. 3 ngày sau, hình ảnh chụp MRI cho thấy không còn máu tụ tồn dư. Đến ngày thứ 5, bà Xuân đã có thể đi lại và sinh hoạt bình thường.

“Lúc được đưa vào viện, tôi gần như không còn biết gì nữa. Khi tỉnh lại, tôi đã thấy các bác sĩ bên cạnh động viên, theo dõi rất sát sao. Nhờ được cứu chữa kịp thời, giờ tôi hồi phục và có thể đi lại bình thường, tôi thực sự biết ơn”, bà Xuân xúc động chia sẻ trước ngày xuất viện.

Theo BSCKII Nguyễn Đình Hưởng, phẫu thuật nội soi lấy máu tụ là hướng tiếp cận hiệu quả trong nhiều trường hợp máu tụ dưới màng cứng phức tạp. So với mổ mở truyền thống, phương pháp này giúp giảm xâm lấn, bảo tồn tối đa mô não lành, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng thần kinh, đồng thời rút ngắn thời gian hồi phục.

Thành công của ca phẫu thuật không chỉ mở ra cơ hội hồi phục cho người bệnh, mà còn cho thấy năng lực làm chủ kỹ thuật Ngoại Thần kinh chuyên sâu. Với hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, quy trình hội chẩn khẩn cấp và đội ngũ phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm, Vinmec tiếp tục khẳng định thế mạnh trong điều trị các bệnh lý Thần kinh phức tạp, góp phần nâng cao cơ hội sống và chất lượng sống cho người bệnh.