Vụ chìm tàu du lịch trên vịnh Hạ Long

Mình viết vì thấy có nhiều thông tin không đúng liên quan đến vụ việc. Mình tin rằng nhiều bạn bè FB của mình nhất là các bạn ở tỉnh khác hoặc ở nước ngoài sẽ có nhiều điều không hiểu liên quan đến vụ việc.

1. Về các loại tàu du lịch trên vịnh Hạ Long

Có 2 loại tàu, tàu đi tour ngày và tàu tour nghỉ qua đêm. Tàu đi tour trong ngày thì thường bé hơn và được trang bị đơn giản hơn, tàu nghỉ đêm trên vịnh thường là tàu to, có 1 đến 2 tầng là các cabin (phòng ngủ) trang bị như phòng khách sạn. Theo hình ảnh và thời gian xuất bến thì mình gần như chắc chắn tàu Vịnh Xanh là tàu nghỉ đêm. Ngoài ra tàu ngày thì thường xuất bến vào buổi sáng, khách ăn trưa trên tàu và cập bến buổi chiều. Ngược lại tàu nghỉ đêm thường xuất bến đầu giờ chiều sau khi đón khách, nghỉ đêm trên vịnh và quay lại bến tầm trưa ngày hôm sau. Trên vịnh Hạ Long có rất nhiều tàu du lịch, có tới hàng nghìn tàu thuộc 1 trong 2 nhóm trên.

2. Về việc tại sao tàu Vịnh Xanh vẫn được phép xuất bến

Theo quy định, tất cả các tàu du lịch trong ngày hay nghỉ qua đêm trên vịnh đều cần xin phép cảng vụ trước khi xuất bến. Rõ ràng lúc tàu Vịnh Xanh xin xuất bến, điều kiện thời tiết cho phép nên cảng vụ Hạ Long không có lệnh cấm xuất bến. Cơn dông chiều 19/7 là một sự kiện thời tiết bất thường, gây bất ngờ cho tất cả. Tôi nhìn trời trước khi dông đến cũng chỉ nghĩ sẽ có mưa mùa hạ như mọi khi, tôi cũng tin rằng các nhà dự báo cũng không biết một cơn dông gió mạnh như thế sẽ xuất hiện tại Hạ Long, Hà Nội và một số tỉnh phía Bắc. Sức tàn phá của cơn dông này có thể so sánh với cơn bão Yagi 2024, không mạnh bằng nhưng yếu tố bất ngờ khiến cho sức tàn phá của nó thật khủng khiếp. Tức là cảng vụ, thuyền viên hay tất cả hành khách trên con tàu đó cũng như chúng ta đều bị bất ngờ và không có sự chuẩn bị.

3. Về vị trí con tàu bị nạn

Con tàu bị lật gần bãi Titop, thực ra khá gần bờ. Khu vực vịnh Hạ Long cụ thể bãi Titop là một khu vực được bao bọc bởi nhiều ngọn núi trên vịnh Hạ Long nên nó được chọn là nơi neo đậu tránh bão, có rất nhiều tàu du lịch qua đêm trên vịnh trọn khu vực này neo đậu cho khách qua đêm. Việc tàu Vịnh Xanh bị lật tại khu vực này thực sự là một sự kiện hy hữu, chắc 100 năm mới có 1. Tôi chưa từng thấy hay nghe nói về sự vụ tương tự.

4. Tại sao hành khách trên tàu không mặc áo phao?

Cảng vụ chỉ quy định hành khách trên các tàu, ca nô trung chuyển (tender) phải mặc áo phao khi đi từ cầu cảng ra tàu du lịch, cũng có những tàu du lịch không lớn quá có thể đón khách trực tiếp tại cầu cảng (có lẽ còn rất ít tàu có thể đón khách trực tiếp). Khi lên tàu du lịch thì không yêu cầu mặc áo phao nữa. Các bạn thử tưởng tượng ngồi trên tàu theo giờ 4-6 giờ hay tàu nghỉ đêm (2 ngày 1 đêm, có khi 3 ngày 2 đêm) mà luôn phải mặc áo phao trong điều kiện thời tiết mùa hè ít gió (trên vịnh thường ít gió, mặt nước như mặt hồ) thì sẽ như thế nào? Và trong lịch sử chưa ghi nhận sự vụ tương tự vì thế vịnh Hạ Long là nơi an toàn cho tàu thuyền tránh bão.

Tôi thấy có bài viết nói về việc đi tàu ra đảo Phi Phi (Thái Lan) tất cả phải mặc áo phao. Đúng thế, nhưng vịnh Thái Lan sóng to, đi tàu ca nô cao tốc và ai đã đi tour này sẽ hiểu là không thể không mặc áo phao. Hoặc so sánh với việc đi ca nô từ Hội An ra Cù Lao Chàm nó cũng tương tự và việc mặc áo phao là bắt buộc. Thực tế các tàu du lịch trên vịnh Hạ Long dù là tàu theo giờ hay tàu nghỉ qua đêm đều có đủ áo phao cho hành khách trên boong tàu hoặc trong các cabin ngủ đêm cho khách. Cụ thể trong vụ tai nạn này, mọi người kể cả thủy thủ đoàn đều không kịp trở tay, tức là khó lòng kịp mặc áo phao.

5. Tại sao vụ tai nạn này gây ra nhiều thương vong thế?

Một trong các yếu tố là sự bất ngờ, không ai kịp phản ứng. Thêm nữa khi tàu rời bến và chuẩn bị đến đảo Titop, thường sẽ có nhiều khách đang ở cabin (phòng riêng) nằm nghỉ hoặc ngồi ngắm cảnh qua của kính nên khi tàu bị lật đột ngột, những người trong cabin sẽ khó lòng thoát ra được khỏi con tàu.

Vì những lý do trên nên chắc chắn là những hành khách trên con tàu đó là những nạn nhân xấu số, chúng ta hãy ngừng đổ lỗi cho họ. Họ không có lỗi gì trong vụ tai nạn này cả! Thay vì tiếp tục nhảy nhót, tiệc tùng, bắn pháo hoa trên vịnh vì như thế chúng ta thực sự quá vô cảm, hãy dành những phút im lặng mặc niệm cho những người xấu số!

Thiên tai ngày càng khó lường, hãy trang bị cho chúng ta những kỹ năng sống để có cơ hội sống sót cao hơn khi thiên tai xảy đến. Bão Yagi, hay cơn dông 19/7 đều là hậu quả của hiện tượng nóng lên toàn cầu mà mỗi chúng ta đều hàng ngày với hành động của mình làm cho thay đổi khí hậu ngày càng rõ nét. Hãy bảo vệ môi trường sống của chúng ta với những hành động cụ thể thay vì thờ ơ và vô cảm!

P/s: Người viết tus này đã có một thời gian dài gắn bó với ngành du lịch, từng ngủ đêm trên vịnh Hạ Long rất nhiều lần, từng đi tour Phi Phi island và Cù Lao Chàm.

Theo TS., Bác sĩ Nguyễn Chiến