Mưa lớn “vạch trần” lỗ hổng quy hoạch: Người Hà Nội nên tìm mua nhà ở đâu?

Những trận mưa bão gần đây như một phép thử bất ngờ đối với hạ tầng Hà Nội. Cả thành phố chìm trong mưa triền miên suốt nhiều giờ liền, mưa trải khắp thành phố, không ầm ầm dữ dội như lũ, nhưng dai dẳng và dồn dập đủ để làm chệch nhịp cả đô thị.

Nước tràn ra từ cống thoát, len lỏi qua từng khe nắp hở, phủ đầy vỉa hè, hệ thống thoát nước nhanh chóng bị lấp kín. Những nơi từng được khẳng định là “chưa từng ngập bao giờ” giờ cũng không tránh khỏi cảnh nước tràn vào nhà, gây xáo trộn sinh hoạt và khiến người dân lo lắng.

Tại Ba Đình, Thanh Xuân, Cầu Giấy và nhiều quận nội thành khác, xe máy nằm la liệt giữa nước, người dân bì bõm dắt xe trong dòng ngập ngang ống xả. Trong những ngõ nhỏ vốn chật chội, dòng nước tràn về nhanh đến nỗi những bao cát chống ngập quen thuộc cũng không còn đủ sức chống đỡ.

Nhiều khu dân cư vốn được đánh giá là ổn định và ít rủi ro cũng không tránh khỏi cảnh ngập nước. Tại phố Đội Cấn (Ba Đình), nhiều đoạn chìm sâu trong nước do nằm sát chân dốc và không có hệ thống thoát nước phụ. Người dân dùng chổi cao su đẩy nước từ trong nhà ra, nhưng nước từ ngoài đường vẫn tràn vào đều đều.

Tình trạng tương tự cũng xuất hiện tại khu vực Cầu Giấy, nơi các tuyến đường như Trần Thái Tông, Dương Đình Nghệ hay Nguyễn Chánh dù được quy hoạch khá rộng nhưng thường xuyên ngập cục bộ sau mưa lớn. Khu vực này tập trung nhiều tòa nhà cao tầng, mật độ bê tông hóa dày đặc khiến nước thoát chậm, dễ dồn ứ khi hệ thống cống bị quá tải.

Ở Thanh Xuân, tuyến phố Khương Trung – Vương Thừa Vũ vốn đã quá quen với ngập cục bộ. Mỗi lần mưa, nước từ phố Nguyễn Trãi dội xuống, dồn về các ngõ thấp khiến khu vực này thành “vùng trũng”.

Cảnh người dân lội nước ngang ống bô xe máy, dắt xe chết máy giữa đường, hay phải kê đồ đạc lên cao để tránh ngấm nước... đã không còn là hiện tượng lạ. Thậm chí, nhiều hộ dân ở tầng 1 đã chuyển hẳn sinh hoạt lên tầng 2 như một giải pháp “sống chung với lũ”.

Phía Nam thành phố, những khu dân cư ven hồ như Định Công, Hoàng Văn Thụ, Giải Phóng tiếp tục là điểm đen ngập lụt. Khu đô thị Định Công – dù đã có tuổi đời hơn 20 năm vẫn chưa được nâng cấp hệ thống thoát nước phù hợp.

Những con ngõ nhỏ, nền nhà thấp, xen kẽ giữa kênh mương cũ khiến chỉ cần mưa khoảng 30 phút là nước bắt đầu dềnh lên nền. Người dân nơi đây thường xuyên phải dùng bao cát chắn cửa, thậm chí đặt bơm chìm để hút nước ra khỏi nhà mỗi mùa mưa.

Một điểm đáng lo ngại khác là khu vực Kim Liên – Xã Đàn (Đống Đa), nơi vốn đông đúc và quy hoạch từ lâu, nhưng nay đang trở thành “túi chứa nước” mỗi khi mưa kéo dài. Việc san lấp ao hồ từ thời bao cấp, cộng với các tuyến đường mới nâng nền nhưng nhà dân cũ thì không, khiến độ chênh cốt nền giữa nhà và đường ngày càng lớn. Khi trời mưa, nước từ mặt đường dễ dàng đổ ngược vào nhà, tạo áp lực lớn lên cửa, cống và toàn bộ tầng trệt.

Tình trạng ngập không chỉ xảy ra ở các khu dân cư cũ. Ngay cả một số khu chung cư mới bàn giao cũng bắt đầu xuất hiện dấu hiệu không đảm bảo thoát nước.

Một trong những vụ việc được dư luận chú ý nhiều là sự cố thấm nước tại chung cư Lancaster Luminaire (Đường Láng), nơi giá bán căn hộ dao động từ 80–120 triệu đồng/m². Sau trận mưa 7/10, một số căn hộ tầng thấp bị nước tràn qua khe cửa kính, đọng lại từng vũng trên sàn. Cư dân phản ánh nước rỉ qua cả hệ thống đường ống kỹ thuật, khiến họ hoang mang về chất lượng công trình.

Từ những diễn biến thực tế, có thể thấy rằng, mưa không chỉ còn là chuyện thời tiết, nó đã trở thành bài kiểm tra chất lượng quy hoạch, xây dựng và năng lực vận hành đô thị. Với người mua nhà, mỗi trận mưa lớn vừa qua chính là cơ hội để nhìn lại quyết định của mình hoặc chuẩn bị kỹ càng hơn nếu đang trong quá trình lựa chọn chốn an cư.

Những cảnh báo từ thực địa cho thấy người mua nhà cần đặc biệt cẩn trọng với các khu vực: gần kênh mương cũ, nền thấp hơn mặt đường, khu vực từng bị san lấp hồ ao, và những nơi có lịch sử úng ngập lặp lại nhiều năm.

Đừng chỉ nhìn vào thiết kế hiện đại hay nội thất hào nhoáng, bởi một căn hộ dù đẹp đến đâu cũng không thể che lấp được sự bất tiện khi mưa kéo dài mà nước không thoát nổi.

Nên ưu tiên các khu đô thị được quy hoạch bài bản, có hồ điều hòa nội khu, hệ thống cống ngầm riêng biệt, cốt nền cao hơn mặt đường từ 30–50 cm. Đồng thời, hãy khảo sát thực địa vào mùa mưa, hỏi người dân sống xung quanh, kiểm tra tình trạng thoát nước vào những ngày mưa nhỏ – vì chỉ khi đó, những rủi ro mới bộc lộ rõ nhất.