Bài toán trạm sạc xe điện trong chung cư sắp có lời giải

Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nêu tại hội nghị lấy ý kiến sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, trong đó tập trung bổ sung các quy định liên quan đến trạm sạc và trạm đổi pin cho xe điện.

Theo Thứ trưởng, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát và cập nhật các yêu cầu kỹ thuật đối với chỗ đỗ phương tiện mới, khu vực sạc xe điện trong chung cư, cũng như quy định về xây lắp trạm, trụ sạc trong gara ôtô. Đồng thời, các nội dung về phòng chống cháy nổ, thông gió và thoát nạn cũng được đưa vào xem xét nhằm đảm bảo an toàn công trình và cư dân.

Các quy định bổ sung này được nghiên cứu, tham khảo từ quy chuẩn, tiêu chuẩn của nhiều quốc gia cùng với hệ thống quy định hiện hành trong nước, trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi năng lượng xanh đang diễn ra mạnh mẽ.

Tại hội nghị, đa số đại biểu bày tỏ sự ủng hộ đối với việc bổ sung quy định về trạm sạc và trạm đổi pin xe điện trong chung cư. Nhiều ý kiến cho rằng, sự gia tăng nhanh của xe điện đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một khung kỹ thuật rõ ràng, đồng bộ và an toàn cho hạ tầng sạc.

Một số đại biểu đề xuất áp dụng các tiêu chí kỹ thuật nghiêm ngặt đối với hạ tầng trạm sạc trong chung cư, bao gồm giải pháp phòng chống cháy nổ, hệ thống thông gió – thoát khói, yêu cầu phân khoang cách ly, cũng như các tiêu chuẩn về quy mô, bảo vệ hệ thống điện và chống quá tải.

Bên cạnh đó, việc vận hành và bảo trì thiết bị sạc, pin cũng cần có hướng dẫn chi tiết để hạn chế rủi ro, bảo đảm an toàn cho người sử dụng, thiết bị và công trình.

Nhấn mạnh tính cấp thiết của vấn đề, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng chủ trì sửa đổi, ban hành quy chuẩn nhà chung cư, trong đó có nội dung liên quan đến trạm sạc xe điện. Ông giao Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản phối hợp với Viện Khoa học công nghệ xây dựng và Sở Xây dựng Hà Nội tổ chức khảo sát, đánh giá theo từng loại hình công trình.

Theo Thứ trưởng, do đặc điểm của nhà ở liền kề, chung cư cao tầng, đặc biệt là các dự án xây dựng trước năm 2020 có nhiều khác biệt, nên quy chuẩn cần có cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp với thực tế từng nhóm công trình.

Quy chuẩn sửa đổi sẽ làm rõ ba nhóm yêu cầu chính, gồm khu vực đỗ xe, khu vực sạc điện (trạm sạc) và khu vực đổi pin (trạm đổi pin). Trong đó, cần tách riêng quy định đối với ôtô và xe máy điện, đồng thời tránh đưa ra “các con số cứng” khi chưa có đủ cơ sở đánh giá tổng thể, nhằm hạn chế rủi ro khi thực tế thay đổi nhanh.

Đối với các công trình hiện hữu, Thứ trưởng cho rằng nên để Ban quản trị chung cư quyết định tỷ lệ, quy mô bố trí khu vực cho xe điện trên cơ sở nhu cầu thực tế. Việc bố trí khu vực riêng cho xe điện cũng cần nghiên cứu kỹ, bao gồm tách biệt hệ thống điện, lối đi và giải pháp phòng cháy chữa cháy để hạn chế nguy cơ lan cháy.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng khuyến khích nghiên cứu bố trí khu vực để xe điện, trạm sạc và trạm đổi pin tách khỏi tòa nhà, đặt tại khuôn viên hoặc khu vực liền kề thay vì chỉ tập trung ở tầng hầm. Cơ quan soạn thảo cũng được giao bổ sung yêu cầu đối với thiết bị thu gom pin đã qua sử dụng tại các điểm sạc hoặc đổi pin nhằm hỗ trợ công tác quản lý.

Theo kế hoạch, dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư sửa đổi sẽ được hoàn thiện trong quý I/2026.

Trên thực tế, Luật Nhà ở 2023 (có hiệu lực từ 1/8/2024) đã quy định khu vực để xe trong chung cư bao gồm cả phương tiện chạy xăng và điện, đồng thời yêu cầu thiết kế chỗ sạc tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật. Luật Phòng cháy chữa cháy cũng không cấm việc để hoặc sạc xe điện trong chung cư. Tuy nhiên, do thiếu hướng dẫn cụ thể, nhiều tòa nhà hiện nay đang tự ban hành quy định riêng.

Điển hình, tại chung cư HH Linh Đàm (Hà Nội) – nơi có khoảng 30.000 cư dân – cuối tháng 11 vừa qua, ban quản lý đã thông báo dừng nhận xe máy điện và xe đạp điện do tầng hầm thiếu diện tích và chưa có thiết bị chữa cháy phù hợp. Cư dân được đề nghị gửi xe tại các bãi bên ngoài trước ngày 1/2/2026.

Tương tự, tại TP HCM, nhiều chung cư đang áp dụng các phương án khác nhau như cấm để xe điện dưới hầm, chỉ nhận xe máy điện mà không nhận ôtô điện, hoặc bố trí khu vực để xe điện tạm thời ở tầng trệt thay vì tầng hầm kín.