Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ đầu tư 67,34 tỷ USD, dự kiến hoàn thành vào năm 2035

Ngày 1/10, Bộ GTVT đã chính thức công bố những nội dung quan trọng liên quan đến dự án đầu tư xây dựng đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Bộ GTVT cho biết, trong khuôn khổ thực hiện Kết luận số 49 của Bộ Chính trị ngày 28/2/2023 về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, Bộ đang trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam (gọi tắt là Dự án).

Quá trình lập Dự án đã được thực hiện trong hơn 18 năm, với sự hỗ trợ từ các tổ chức và tư vấn quốc tế.

Đặc biệt, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi (NCTKT) được hoàn thành vào năm 2010 đã nhận được sự đồng thuận từ Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư, tuy nhiên vẫn chưa được thông qua bởi các cơ quan có thẩm quyền.

Dựa trên Kết luận số 49, Bộ GTVT đã tiến hành nghiên cứu và đánh giá một cách kỹ lưỡng, đồng thời tổng hợp các kinh nghiệm phát triển đường sắt tốc độ cao từ nhiều quốc gia trên thế giới.

Bộ cũng đã tổ chức đoàn công tác liên ngành khảo sát tại 6 quốc gia có hệ thống đường sắt tốc độ cao phát triển mạnh mẽ.

Để hoàn thiện hồ sơ Dự án, Bộ đã tiếp thu ý kiến từ các bộ, ngành, Hội đồng thẩm định nhà nước, Ban Kinh tế Trung ương, các Ủy ban Quốc hội, cùng sự góp mặt của các tổ chức xã hội nghề nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học, cũng như ý kiến từ Thường trực Chính phủ.

Từ tháng 10/2023 đến nay, Bộ GTVT đã lấy ý kiến từ 24 bộ, ngành tham gia Ban chỉ đạo và các Ủy ban Quốc hội, nhận được sự đồng thuận cơ bản với phương án kiến nghị mà Bộ đưa ra.

Hiện tại, Chính phủ đã tổ chức họp và thống nhất phương án đầu tư cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, với tốc độ thiết kế lên tới 350 km/giờ, đảm bảo tính hiện đại, đồng bộ và phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu, như đã đề ra trong Kết luận số 49.

Đầu tư toàn tuyến theo hình thức đầu tư công

Theo Bộ GTVT, ngày 18/9/2024, Bộ Chính trị đã ban hành kết luận về chủ trương đầu tư cho Dự án đường sắt tốc độ cao.Trong đó, tuyến đường sắt được xác định là một công trình mang tính biểu tượng và có ý nghĩa chiến lược quan trọng, không chỉ về kinh tế mà còn về chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh, cũng như khả năng hội nhập quốc tế.

Chủ trương đầu tư cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đã được thống nhất với phương án đầu tư toàn tuyến theo hình thức đầu tư công, với tốc độ thiết kế lên tới 350 km/giờ.

Tuyến đường này không chỉ phục vụ vận chuyển hành khách mà còn đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ cho quốc phòng và an ninh, có khả năng vận chuyển hàng hóa khi cần thiết. Đặc biệt, Bộ cũng đồng ý áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động nguồn lực hợp pháp, qua đó rút ngắn tối đa tiến độ thực hiện dự án.

Cũng trong khuôn khổ này, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 55 vào ngày 20/9/2024, khẳng định việc thống nhất chủ trương đầu tư toàn tuyến cho Dự án đường sắt tốc độ cao với tốc độ thiết kế 350 km/giờ trên trục Bắc - Nam.

Với việc thực hiện nghiêm túc các chủ trương của Đảng, Kết luận số 49 của Bộ Chính trị và chỉ đạo từ Chính phủ, dự án đã trải qua một quá trình nghiên cứu nghiêm ngặt, kỹ lưỡng và toàn diện trong thời gian dài, với sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học và các cơ quan liên quan.

Về phương án đầu tư, Bộ GTVT đã đề xuất dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, kéo dài khoảng 1.541 km với cấu trúc đường đôi, khổ 1.435 mm và được điện khí hóa.

Tổng mức đầu tư dự kiến cho dự án này là khoảng 67,34 tỷ USD, tương đương với mức chi phí khoảng 43,7 triệu USD/km, một con số trung bình so với một số quốc gia tính đến thời điểm năm 2024.

Về tiến độ thực hiện, Bộ GTVT cho rằng dựa vào khả năng huy động nguồn lực và các giải pháp, chính sách đặc thù đi kèm, dự kiến sẽ trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Kỳ họp thứ 8 vào tháng 10/2024. Bước tiếp theo sẽ là đấu thầu lựa chọn tư vấn quốc tế, triển khai khảo sát và lập Báo cáo Nghiên cứu khả thi trong năm 2025-2026.

Dự kiến, công tác giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu và khởi công sẽ diễn ra vào cuối năm 2027, với mục tiêu hoàn thành toàn bộ tuyến vào năm 2035, tức là sớm hơn 10 năm so với thời hạn đã được nêu trong Kết luận số 49./.